Tek Millet Altı Devlet - Seyfullah TÜRKSOY - TURAN-SAM : TURAN Stratejik Araştırmalar Merkezi - http://www.turansam.org









Tek Millet Altı Devlet - Seyfullah TÜRKSOY
Tarih: 19.09.2010 > Kaç kez okundu? 2129

Paylaş


Geride bıraktığımız 15- 16 Eylül”de İstanbul Çırağan Sarayı”nda tarihi iki gün yaşandı.

Beş Türk devletinin lideri, Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesinde buluştu.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül”ün öncülüğünde gerçekleşen zirveye Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev, Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhammedov ve Kırgızistan Devlet Başkanı Roza Otunbayeva katıldı. Özbekistan ise uzun yıllardan beri bu tür etkinliklere temsilci göndermiyor.

Özal”ın vefatından sonra Özbekistan”la bozulan siyasi ilişkiler ne yazıkki henüz istenen seviyeye gelmedi.

Cumhurbaşkanı Gül, Özbekistan”a da kardeşlik mesajları göndererek “ Biz bir millet, altı devletiz” ifadesini kullandı.



İki gün süren toplantının ardından konuk devlet başkanlarıyla birlikte, basın mensuplarına Zirve”yle ilgili açıklama yapan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, beş ayrı ülkeden birer gazetecinin soru sormasına izin verdi.

Türkiye adına ben söz aldım ve beş ayrı devlet başkanına hitaben kısa bir teşekkür konuşması yaptım. Toplantının bütün Türk Dünyası için önem taşıdığını vurgulayarak bizlere bu heyecanı yaşatan saygıdeğer devlet başkanlarına teşekkür ettim. Ardından da, Bahtiyar Vahabzade, Cengiz Aytmatov, Muhtar Şahanov, Sabir Rüstemhanlı gibi şair ve edebiyatçılara vurgu yaparak ortak alfabe konusunu hatırlattım ve Zirve”de bu konunun görüşülüp görüşülmediğini sordum.



Türk Devletleri arasında ortak alfabeyle ilgili sorumu cevaplayan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Zirve boyunca Dışişleri Bakanlarının Türkçe konuştuklarını hatırlatarak, “Bütün bu söyledikleriniz adım adım olacak şeylerdir. Hepimiz kültürümüze, folklorumuza, ortak tarihimize önem veriyoruz. Ayrıca TÜRKSOY”un da bu yönde çalışmaları var” dedi.



Özal”dan sonra kopukluk oldu

Özal döneminde, bağımsızlığını yeni ilan eden cumhuriyetlerle Türkiye arasında devlet başkanları düzeyinde çok yakın ilişkiler ve dostluklar yaşanmıştı.

İstisnasız dönemin tüm liderleri rahmetli Özal”a büyük saygı ve sevgi duyuyorlardı.

Özal, karizması, tecrübesi ve babacan tavırlarıyla bütün liderlerle gönül köprüleri kurmayı başarmıştı.

1993 yılında Türk Cumhuriyetlerini son ziyareti sırasında, sürekli Türk Birliği”nin önemine vurgu yapan Cumhurbaşkanı Özal”ın kısa bir süre sonra vefat etmesi düşündürücüdür!..

Özal”ın vefatından sonra ise sancılı birsüreç başladı. 28 Şubat süreci, Türkiye ile türk Dünyası arasındaki ilişkilere çok büyük zarar verdi. O dönemde içine kapanan ve tamamen hayali bir irtica senaryosuna odaklanan Türkiye, Türk Cumhuriyetlerindeki etkinliğini önemli ölçüde yitirdi.

Rahmetli Özal”dan sonra, ilk defa bu kadar geniş katılımlı bir Türk Dünyası Zirvesi gerçekleşmiş oluyor.

Ben, daha önce düzenlenen pek çok zirveyi takip ettim. Mesela TİKA tarafından Antalya”da düzenlenen zirveye sadece Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile dönemin KKTC lideri Talat katılmıştı.

Sonraki toplantılarda da genellikle İlham Aliyev”le birlikte Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev”in katıldığını hatırlıyorum.

Son yapılan zirve toplantısına Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhammedov”un katılması anlamlıdır ve çok önemlidir.

Görüşmeler sırasında Berdimuhammedov”un Cumhurbaşkanı Abdullah Gül”le çok samimi bir diyalog içerisinde olması dikkatlerden kaçmadı.

Bu toplantı Kırımlı mütefekkir İsmail Gaspıralı beyin “Dilde, Fikirde,İş”te birlik” ruhunu yansıtması açısından önemlidir.

Cumhurbaşkanı Gül”ün yorgun ve hasta olmasına rağmen, bu toplantıya öncülük etmesi takdire şayandır. Öyle ki toplantı sırasında sık sık öksüren, konuşma güçlüğü çeken Gül”ün, ortak basın toplantısı sırasında, Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhammedov”a “Sayın Türkmenbaşı” demesi de dikkatlerden kaçmadı.





Zirve”de alınan önemli kararlar



Devlet Başkanları, toplantının ardından Çırağan Sarayı”nda ortak bir basın açıklaması yaptılar.

Cumhurbaşkanı Gül, alınan kararları özetledi. Cumhurbaşkanı Gül, ilk kez Türk Dili konuşan ülkeler zirvesinde, dışişleri bakanlarının Türkçe anlaştığını söyledi. Zirevenin en önemli neticesinin Türk İşbirliği Konseyi”nin kurulması olduğunu belirteren Gül, konseyin sekretaryasının İstanbul”da olacağını ifade etti. Abdullah Gül konseyin başkanlığına Türkiye”nin önceki Moskova Büyükelçisi Halil Akıncı”nın seçildiğini dile getirdi. Konsey sonunda Azerice, Kazakça, Kırgızca ve Türkçe imzalanan sonuç bildirgesinde alınan kararlardan bazılar şunlar:

• Konsey TÜRKSOY”un 2012 yılı için Astana”yı Türk Kültür Başkenti olarak ilan etme önerisini desteklemektedirler.

• Ekonomik işbirliğini geliştirmek amacıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler İş Konseyi”nin kurulmasını kararlaştırmışlardır.

• Özel sektöre yeni fırsatlar yaratılması ve petrol dışı sektörlerde kalkınmanın desteklenmesi amacıyla İstanbul”da “Türk Dili Konuşan Ülkeler Kalkınma Bankası” ve ortak bir Sigorta Şirketi kurulması imkanını araştırmayı kararlaştırmışlardır.

Abdullah Gül, Zirve toplantısında ayrıca, Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarının 20. yıldönümünün Türkmenistan”ın başkenti Aşkabat”ta düzenlenmesi ile ,Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesinin 2011 yılında Kazakistan”da, 2012 yılında da Kırgızistan”da düzenlenmesinin kararlaştırıldığını açıkladı.



Türkmenistan ve Azerbaycan arasında barış rüzgarı esti

Zirve, sınır sorunları nedeniyle zaman zaman gerilim yaşayan Azerbaycan ve Türkmenistan arasında da bahar havası estirdi. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Bedrimuhamedov, gazetecilerin sınır sorununa ilişkin bir sorusu üzerine, “Aliyev kardeşimle biz zaten bu konu üzerinde konuştuk. Bu konu bizim kardeşlik ilişkilerimizi zedelememelidir. Buna müsaade etmeyeceğiz. Sorunu, uzun zaman alsa da çözeceğiz” yanıtını verirken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise, “Bu sorunu ikili ilişkilerde sorun yaratmayacak şekilde en geri plana iteceğiz” yanıtını verdi.

Bütün bölgede refahı artıracağız

İki gün süren Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi”nde ele alınan tüm konuların bölgenin, barış, istikrar ve refaha katkı sağlayacağını belirten Cumhurbaşkanı Gül, “Kurulan Konsey ile sadece halklarımızın menfaatini değil, aynı zamanda bölgesel işbirliğini de güçlendirmeyi hedefliyoruz. Bölgemizdeki sorun ve risklerin önümüzdeki işbirliği imkanlarını zedelemesine izin vermeyeceğiz. Türk işbirliğinin Avrasya coğrafyasındaki mevcut işbirliği mekanizmalarının tamamlayan bir bölgesel teşkilat olarak kendini kısa sürede ispatlayacağına inancımız tamdır” dedi.

Tercüme krizi

Türk Dünyası”nın geleceği adına pek çok güzel görüntüye sahne olan Zirve”de ne yazık ki bazı olumsuzluklar da yaşandı. Bunların başında da “tercüme krizi” geliyordu.

Kendisine Rusça soru soran bir gazeteciye Türkmence cevap vermek isteyen Türkmen Devlet Başkanı Berdimuhammedov, Türkmenceden Rusça”ya çevirinin yapılmadığını öğrenince mecburen Rusça cevap vermek zorunda kaldı. Keza, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev ve diğer devlet başkanları da tercüme krizi sebebiyle soruları Rusça cevaplandırmak zorunda kaldılar. Bu kadar önemli bir toplantıda bu kadar önemli bir ayrıntının unutulması, bazı çevrelerin bu konuyu hafife almasına yol açmış oldu. Bazı medya organları, “Türkçe Konuşan Ülkeler Zirvesinde, konuk liderler Rusça konuştular” şeklinde başlıklar attılar. Oysa, önceden gereken tedbirler alınsaydı, her lider kendi diliyle konuşmuş olacaktı.

Kerameti kendinden menkul, kibir ve enaniyet mensubu bazı “ispiyoncu” muhteremler bu tür konularda dileriz daha hassas davranırlar ve böyle olumsuzluklara zemin hazırlamazlar.







Yorumlar








Aktif Ziyaretçi 13
Dün Tekil 825
Bugün Tekil 688
Toplam Tekil 1636219
IP 54.159.197.114






TURAN-SAM PRINTED ISSN: 1308-8041
TURAN-SAM ONLINE ISSN: 1309-4033
Journal is indexed by:

































































3 Rebiü'l-Evvel 1438
Aralık 2016
P
S
Ç
P
C
Ct
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31


Ben sadece asil bir ailenin evladı olmakla değil, fakat asil bir milletin evladı olmakla gururluyum.
(ATİLLA)


Ekle Çıkar









Anasayfa - Amaç - Misyon - Vizyon - Faaliyetler - Tüzük - Yönetim - Yasal Uyarı - İletişim

Her Hakkı Saklıdır © 2007 - 2017 TURAN-SAM : TURAN Stratejik Araştırmalar Merkezi
Sayfa 1.597 saniyede oluşturulmuştur.

TURAN-SAM rssTURAN-SAM rss
Google Sitemap

Sayac

"Bu site en iyi mozilla firefox'ta 1280x960 çözünürlükte görüntülenir."

Turan Portal v1.3 | Tasarım TURAN-SAM , Kodlama Serkan Aygün

Turan Nedir?, Bilimsel Dergiler, En popüler Bilimsel Dergi, Endeksli Bilimsel Dergiler, Saygın Bilimsel Dergi, Türk Dünyasının en popüler ve en saygın Bilimsel Hakemli Dergisi, SSCI, SCI, citation index, Turan, Türk Devletleri, Türk Birligi, Türk Dünyası, Türk Cumhuriyetleri, Türki Cumhuriyetler, Özerk Türkler, Öztürkler, Milliyetçi, Türkçü, Turancı, Turan Askerleri, ALLAH'ın askerleri, Turan Birliği, Panturan, Pantürk, Panturkist, Türk, Dünyası, Stratejik, CSR, SAM, Center for Strategical Researches, Araştırma, Merkezi, Türkiye, Ankara, İstanbul, Azer, Azeri, Azerbaycan, Bakü, Kazakistan, Alma-Ata, Astana, Kırgız, Bişkek, Kırgızistan, Özbekistan, Özbek, Taşkent, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Aşxabad, Aşkabat, Ozbekistan, Kazakhstan, Uzbekistan, North, Cyprus, Kıbrıs, MHP, AKP, CHP, TURKEY, Turancılık, KKTC, Vatan, Ülke, Millet, Bayrak, Milliyet, Cumhuriyet, Respublika, Alparslan Türkeş, Atatürk, Elçibey, Bahçeli, Aytmatov, Bahtiyar Vahabzade, Yusuf Akçura, Zeki Velidi Togan, İsmail Gaspıralı, Gaspırinski, Nihal Atsız, Alptekin, Kürşad, Tarih, Kardeş, Xalq, Halk, Milletçi, Milliyetçi, Yürek, Ürek, Türklük, Beynelxalq, Arbitrli, Elmi, Jurnal, Nüfuzlu