Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti - Derleyen: Yrd. Doç. Dr. Elnur Hasan MİKAİL - TURAN-SAM : TURAN Stratejik Araştırmalar Merkezi - http://www.turansam.org









Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti - Derleyen: Yrd. Doç. Dr. Elnur Hasan MİKAİL
Tarih: 29.10.2016 > Kaç kez okundu? 458

Paylaş


Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Başlığın diğer anlamları için Nahçıvan (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti

Naxçıvan Muxtar Respublikası

Nahçıvan



Bayrak Arma

Nahçıvan haritasıKuzey Kafkasya Bölgesi

Nahçıvan'ın detaylı haritası

Başkent Nahçıvan

39°20′K 45°30′D

En büyük Rayon Nahçıvan

Resmî diller Azerice

Hükûmet Özerk

• Parlamento Başkanı Vasif Talıbov

Kuruluşu

• Nahçıvan ÖSSC'nin kuruluşu

9 Şubat 1924

• Nahçıvan, Otonom

17 Kasım 1990

Yüzölçümü

• Toplam 5,502,73 km2[1]

İfade hatası: Beklenmedik div operatörü mil2

• Su (%) önemsiz miktar

Nüfus

• 1 Ocak 2014 tahmini 435.367[2]

Para birimi Azerbaycan Manatı (AZN)

Zaman dilimi EET (UTC+4)

• Yaz (SU) EEST (UTC+5)

ISO 3166 kodu [[ISO 3166-2:AZ[3]|AZ[3]]]

Nahçıvan veya resmî adıyla Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti (Azerice: Naxçıvan Muxtar Respublikası), Azerbaycan'a bağlı özerk bir cumhuriyet.



İçindekiler [gizle]

1 Coğrafya ve ulaşım

2 Nüfus ve idari yapı

2.1 Nüfus

2.2 Etnik yapı

2.3 İdari yapı

2.4 Nüfus dağılımı

3 Eğitim

4 Tarih

5 Galeri

6 Dış bağlantılar

7 Kaynakça

Coğrafya ve ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Nahçıvan'ın, kuzeyi ve doğusu Ermenistan ile, güneyi ve batısı da İran topraklarıyla çevrilmiş olup, kuzeybatısında yer alan Türkiye ile kısa bir sınırı vardır. Bu sınır bölgesi Türkiye tarafından Dilucu olarak adlandırılmakta olup, Türkiye ile Nahçıvan'ı birbirine bağlayan yol Dilucu'nda Aras Nehri üzerine inşa edilen Hasret Köprüsü'nden geçmektedir.[kaynak belirtilmeli]



Azerbaycan’ın yaklaşık %6,3’ünü oluşturan Nahçıvan, 5.502,73 km2 yüzölçümüne sahiptir[1] (Nahçıvan şehri - 35.48 km², Kengerli İlçesi - 682 km², Culfa İlçesi - 995 km², Ordubad İlçesi - 972 km², Sederek İlçesi - 151.34 km², Şerur İlçesi - 707.5 km², Şahbuz İlçesi - 918 km² olmak üzere).[kaynak belirtilmeli] Arazi yapısı dağlık bir nitelik gösteren Nahçıvan'da ovaların toplam araziye oranı % 20, ormanların oranı ise % 2 civarındadır. Ovaların büyük bir bölümü tarıma elverişlidir. Ülkenin zengin madensuyu, soda ve tuz kaynakları bulunmaktadır.[1]



Azerbaycan'a bağlı olmakla birlikte, bu ülkeyle fiziki bağlantısı olmayan Nahçıvan, Türk devletleri arasında Türkiye ile kara sınırı bulunan tek toprak parçasıdır. Türkiye ile Nahçıvan arasında 17 km'lik bir sınır bulunmaktadır. Nahçıvan şehir merkezi ile Türkiye'nin Iğdır şehri arasındaki uzaklık 160 km olup, iki şehir karayolu ile birbirlerine bağlanmıştır. İki ülke arasındaki ulaşım ve ticari ilişkiler Dilucu Sınır Kapısı'ndan gerçekleştirilmektedir.[1]



İran ile Culfa ve Urumiye kentlerine yönelik iki ayrı sınır kapısı bulunmaktadır. Sovyet döneminden kalan, Nahçıvan'ı Ermenistan üzerinden Azerbaycan'a bağlayan karayolu ise, 1990'ların başlarından bu yana kullanılamamaktadır.



Nüfus ve idari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Ocak 2014 resmî verilerine göre Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin toplam nüfusu 435.367 kişidir.[2] Nahçıvan, tarihî Nahçıvan Hanlığı gibi kendisine başkentlik yapan Nahçıvan şehrinin adı ile anılmaktadır. 1 Ocak 2013 resmî verilerine göre Şehir 88.000 kişi nüfusa sahiptir.[3]



Etnik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Ocak 2008 resmi verilerine göre Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin nüfusu 414.900 kişidir.[3] Etnik yapı ise 01.08.2011 resmi verilerine göre 405.900 Azeri, 2.280 Kürt, 517 Rus, 140 Ukraynalı,91 Tatar, 147 Ermeni, 11 Lezgi, (%0,021) ise diğer halkların temsilcileri.[4][5]



İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nahçıvan'ın statüsü, 12 Kasım 1995 tarihinde halk oylaması ile kabul edilen Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası'nın 9. bölümünde düzenlenmiştir. Buna göre; Nahçıvan içişlerinde özerk, savunma ve dış politikasında ise Azerbaycan'a bağlı bir statüye sahiptir. Yasama organı 45 üyeli Ali Meclis'ten, yürütme organı ise Bakanlar Kurulu'ndan oluşan Nahçıvan'da yargı görevi bağımsız mahkemelerde bulunmaktadır.



Nahçıvan, Türkiye'nin de taraf olduğu 1921 Moskova ve Kars Antlaşmaları uyarınca özerk statüsü devam etmek kaydıyla Azerbaycan'a bırakılmıştır. Bu çerçevede Türkiye de Nahçıvan'ın statüsünün devamında dolaylı olarak bir güvence unsuru haline gelmiş ve Nahçıvan'ın toprak bütünlüğünü kabul etmiştir.



Nüfus dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti, Nahçıvan şehri ile buna bağlı 7 ilçeden oluşmaktadır. 1 Ocak 2013 resmî verilerine göre Nahçıvan şehri ile ilçelerinin nüfus dağılımı aşağıdaki gibidir:[3]



İsim Resim Merkez Nüfus Notlar

Babek Rayonu Babek 68.700

Culfa Rayonu Culfa 44.500

Kengerli Rayonu Kıvrak 29.900

Nahçıvan

City of naxcivan view from plane.jpg

Nahçıvan 88.000

Ordubad Rayonu Ordubad 47.700 En doğudaki idari bölgedir.

Sederek Rayonu Haydarabad 15.000 Türkiye ile sınırı olan idari bölgedir.

Şahbuz Rayonu

Havadan Şahbuz

Şahbuz 24.000

Şerur Rayonu Şerur 109.400

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]



Nahçıvan şehir kütüphanesi

Nüfusunun % 28'i şehir merkezlerinde yaşayan Nahçıvan'da 228 ilk ve orta öğretim okulu, 5 meslek lisesi ve 2 üniversite bulunmaktadır.[kaynak belirtilmeli] Üniversitelerden biri Nahçıvan Devlet Üniversitesi (NDÜ) diğeri Nahçıvan Özel Üniversitesi’dir. NDܒnün Mimarlık, Rus Dili ve Edebiyatı ile Müzik bölümleri ÖSYM üniversite tercih kılavuzunda yer almaktadır ve Türkiye'den yaklaşık 250 öğrenci eğitim görmektedir. Üniversitede bazı bölümler için yüksek lisans ve doktora eğitim programları mevcuttur. Bölgede ayrıca, okul öncesi eğitim için resmî kreşler mevcuttur.[6] 1999 yılı itibariyle toplam öğrenci sayısı 80.000 olarak tespit edilmiştir.[kaynak belirtilmeli]



Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk dünyasına açılan tek kapı olan Nahçıvan, zamanında Mustafa Kemal Atatürk'ün İran'dan satın aldığı toprakla Ermeni istilasından kurtulmuştur. Bu topraklar şu an bize aittir ve Nahçıvan sınırımızı oluşturmaktadır. Atatürk döneminde, hem ileride özerklik statüsü kazanması hem de o zaman Nahçıvan'la aramızda bir sınır kurulması için İran'la toprak mübadelesi yapılmıştır. Atatürk 'Türk Kapısı' olarak nitelendirdiği Nahçıvan'ın 13 km'lik sınırını İran'dan alarak Nahçıvan'la Türkiye arasında bağ kurmuştur. 1. Dünya Savaşı'nda Türk ordusu Nahçıvan'ın Ermeni istilasından kurtulmasını sağlamıştır.[7][8][9][10][11]



Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]



Nahçıvan'ın Kafkaslar'daki konumu



Nakhichevan10.jpg



Gemigaya 4.JPG





Mümine Hatun Kümbeti Nahçıvan.





Mümine Hatun Kümbeti üzerinde işlemeler.





Kümbetin başka bir açıdan görünümü.





Mümine Hatun Kümbeti yakınlarında ortaçağa ait mezartaşları.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî site (Azerice), (İngilizce), (Rusça)

Azerbaycan Devlet Istatistik Komitesi (Azerice), (İngilizce)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

^ a b c d "Coğrafi Durumu". Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler. T.C. Dışişleri Bakanlığı. 28 Şubat 2014. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2014.

^ a b "Nüfus, Dil ve Din". Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler. T.C. Dışişleri Bakanlığı. 28 Şubat 2014. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2014.

^ a b c d "Azerbaycan Ülke Verisi" (İngilizce). Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet İstatistik Komitesi. GeoHive. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2014.

^ The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan: Nakhchivan Economic Region

^ "Population (Nüfus)" (Azerice/İngilizce). Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet İstatistik Komitesi. 9 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2014.

^ "Eğitim". Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Hakkında Genel Bilgiler. T.C. Dışişleri Bakanlığı. 28 Şubat 2014. 17 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2014.

^ http://nahcivan.bk.mfa.gov.tr/ShowSpeech.aspx?ID=709

^ https://eksisozluk.com/entry/51601459

^ http://www.sozcu.com.tr/2015/gunun-icinden/ataturkun-satin-aldigi-toprak-755129/

^ http://www.egitimyuvasi.com/konular/ataturkun-satin-aldigi-toprak-nahcivan-ozerk-bolgesi.21616/

^ http://www.mehmetciktv.com.tr/haber/14633/ataturk-vatani-icin-bunu-da-yaptigini-biliyor-muydunuz.html



KAYNAK:

https://tr.wikipedia.org/wiki/Nah%C3%A7%C4%B1van_%C3%96zerk_Cumhuriyeti





Yorumlar










Aktif Ziyaretçi 19
Dün Tekil 983
Bugün Tekil 794
Toplam Tekil 1932023
IP 54.158.212.93






TURAN-SAM PRINTED ISSN: 1308-8041
TURAN-SAM ONLINE ISSN: 1309-4033
Journal is indexed by:

































































27 Muharrem 1439
Ekim 2017
P
S
Ç
P
C
Ct
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31


Saraylarda süremem dağlarda sürdüğümü, Bin cihana değişmem şu öksüz Türklüğümü.
(Hüseyin Nihal ATSIZ)


Ekle Çıkar









Anasayfa - Amaç - Misyon - Vizyon - Faaliyetler - Tüzük - Yönetim - Yasal Uyarı - İletişim

Her Hakkı Saklıdır © 2007 - 2017 TURAN-SAM : TURAN Stratejik Araştırmalar Merkezi
Sayfa 1.096 saniyede oluşturulmuştur.

TURAN-SAM rssTURAN-SAM rss
Google Sitemap

"Bu site en iyi mozilla firefox'ta 1280x960 çözünürlükte görüntülenir."

Turan Portal v1.3 | Tasarım TURAN-SAM , Kodlama Serkan Aygün

Turan Nedir?, Bilimsel Dergiler, En popüler Bilimsel Dergi, Endeksli Bilimsel Dergiler, Saygın Bilimsel Dergi, Türk Dünyasının en popüler ve en saygın Bilimsel Hakemli Dergisi, SSCI, SCI, citation index, Turan, Türk Devletleri, Türk Birligi, Türk Dünyası, Türk Cumhuriyetleri, Türki Cumhuriyetler, Özerk Türkler, Öztürkler, Milliyetçi, Türkçü, Turancı, Turan Askerleri, ALLAH'ın askerleri, Turan Birliği, Panturan, Pantürk, Panturkist, Türk, Dünyası, Stratejik, CSR, SAM, Center for Strategical Researches, Araştırma, Merkezi, Türkiye, Ankara, İstanbul, Azer, Azeri, Azerbaycan, Bakü, Kazakistan, Alma-Ata, Astana, Kırgız, Bişkek, Kırgızistan, Özbekistan, Özbek, Taşkent, Türkmen, Türkmenistan, Turkmenistan, Aşxabad, Aşkabat, Ozbekistan, Kazakhstan, Uzbekistan, North, Cyprus, Kıbrıs, MHP, AKP, CHP, TURKEY, Turancılık, KKTC, Vatan, Ülke, Millet, Bayrak, Milliyet, Cumhuriyet, Respublika, Alparslan Türkeş, Atatürk, Elçibey, Bahçeli, Aytmatov, Bahtiyar Vahabzade, Yusuf Akçura, Zeki Velidi Togan, İsmail Gaspıralı, Gaspırinski, Nihal Atsız, Alptekin, Kürşad, Tarih, Kardeş, Xalq, Halk, Milletçi, Milliyetçi, Yürek, Ürek, Türklük, Beynelxalq, Arbitrli, Elmi, Jurnal, Nüfuzlu